İngiltere’nin Yeni Başbakanı Andy Burnham’dan İsrail Açıklamaları
Başbakan Andy Burnham, İsrail’e yönelik sert açıklamalarda bulundu. Yahudi lobisi tepkili.
İngiltere’de Başbakan Keir Starmer’in istifasının ardından İşçi Partisi liderliğine getirilen Andy Burnham, İsrail ve Gazze konusundaki açıklamalarıyla dikkatleri üzerine çekti. Burnham, Gazze’de yaşanan olaylar nedeniyle Filistin halkından özür dilerken, İsrail’e yönelik yeni yaptırımların uygulanabileceğini belirtti. Bu ifadeleri, ülkedeki önde gelen Yahudi kuruluşlarının tepkisini topladı.
4 Temmuz 2024 tarihinde gerçekleştirilecek genel seçimler öncesinde İşçi Partisi’nin iktidara gelmesiyle birlikte, İngiltere’nin İsrail politikalarında bazı değişiklikler yaşanmıştı. Ancak, Starmer’in 22 Haziran’daki istifasının ardından göreve gelen Burnham’ın açıklamaları, bu değişikliklerin daha da derinleşeceği yorumlarına yol açtı.
Burnham, 10 Temmuz’da yaptığı bir açıklamada, İngiltere’nin Gazze’deki duruma karşı yeterince sert bir tutum sergilemediğini ifade ederek, Filistin halkından özür diledi. Görevde olduğu sürece İsrail’e yönelik yeni yaptırımları değerlendirebileceğini söyleyen Burnham, ülkesinin bu konuda daha kararlı adımlar atması gerektiğini vurguladı.
Bu açıklamalar, Britanya Yahudileri Temsilciler Kurulu ve Yahudi Liderlik Konseyi gibi önemli Yahudi kuruluşlarının sert tepkisini çekti. İki kurum, Burnham’ı antisemitik söylemlerle suçlayarak, açıklamalarından duydukları rahatsızlığı dile getirdi. Ortak açıklamalarında, siyasi eleştirilerin Yahudi karşıtlığına dönüşmesinin endişe verici olduğunu belirttiler.
Gazze’deki çatışmaların başlangıcında, dönemin Muhafazakâr Parti hükümeti İsrail’e güçlü destek vermişti. Eski Başbakan Rishi Sunak yönetimindeki İngiltere, İsrail’e istihbarat desteği sağlarken ateşkes çağrılarına mesafeli duruyordu. Ancak, Temmuz 2024’te İşçi Partisi’nin iktidara gelmesiyle birlikte Londra’nın politikalarında değişiklikler gözlemlenmeye başlandı. Keir Starmer hükümeti, bazı silah ihracat lisanslarını askıya almış, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında çıkardığı yakalama kararına itirazını geri çekmiş ve 2025 yılında bazı İsrailli yetkililere yaptırım uygulamıştı. Ayrıca, aynı yıl İngiltere’nin Filistin devletini resmen tanıması, dış politikadaki önemli adımlardan biri olarak öne çıktı.
7 Mayıs 2026’daki yerel seçimlerde Reform UK’nin elde ettiği başarı, İşçi Partisi içinde liderlik tartışmalarını beraberinde getirdi. Seçimlerin ardından Keir Starmer görevinden ayrılırken, parti liderliğine Andy Burnham seçildi. Burnham, The Guardian’a verdiği bir röportajda, Gazze’de savaş suçları işlendiğine dair yeterli kanıt bulunduğunu savunarak, İşçi Partisi’nin bugüne kadar verdiği tepkinin yetersiz kaldığını ifade etti.
Yeni başbakan, İsrail hükümeti üzerindeki baskının artırılması gerektiğini dile getirerek, yeni yaptırımların yanı sıra işgal altındaki Filistin topraklarında faaliyet gösteren İsraillilerle ticaretin yasaklanmasının da değerlendirilebileceğini belirtti. Burnham’ın bu açıklamalarının ardından Yahudi kuruluşlarının sert tepkisi, yeni başbakan üzerindeki siyasi baskının artabileceği yorumlarına neden oldu.
Londra merkezli düşünce kuruluşu European Leadership Network’ten araştırmacı Dr. Ziya Meral, Burnham’ın göreve başlamasıyla birlikte ABD ile ilişkileri de göz önünde bulundurmak zorunda kalacağını ifade ederek, dış politikada ilk etapta daha temkinli bir yaklaşım sergileyebileceğini belirtti. Meral, Burnham’ın atayacağı dışişleri bakanının profilinin de İngiltere’nin İsrail ve ABD politikalarının şekillenmesinde belirleyici olacağını vurguladı.
