ABD ve Suudi Arabistan Nükleer Enerji Anlaşması Yapıyor
ABD ve Suudi Arabistan, sivil nükleer program için tarihi bir anlaşma yapmaya hazırlanıyor. Detaylar haberimizde.
ABD ile Suudi Arabistan, sivil nükleer enerji programı çerçevesinde önemli bir anlaşma yapmaya hazırlanıyor.
Bu gelişme, ülke medyasında yer alan haberlere göre ABD’li yetkililere dayandırılıyor. Anlaşmanın, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi tarafından Çarşamba günü kamuoyuna açıklanması bekleniyor.
Planlanan anlaşma kapsamında, elektrik santrali yakıtı olarak kullanılacak bir nükleer tesisin ABD desteğiyle inşa edilmesi öngörülüyor. Ancak bu tesisin, nükleer silah yapımında kullanılabilecek zenginleştirilmiş uranyum üretme kapasitesine sahip olabileceği belirtiliyor.
Nükleer enerji uzmanları ve bazı eski İsrailli siyasetçiler, bu durumun Suudi Arabistan’ın nükleer silah geliştirme potansiyeline yol açabileceği endişelerini dile getiriyor. BBC, konuyla ilgili resmi açıklama almak için Beyaz Saray’a başvurdu.
ABD basınında yer alan bilgilere göre, Suudi Arabistan, ABD ile ortak çalışmaların ardından kendi topraklarında uranyum zenginleştirme izni alabilecek. Bu sayede, krallık, ithal yakıta bağımlı olmaktan kurtularak, ABD tarafından inşa edilecek bir tesiste kendi nükleer yakıtını üretebilecek.
Bu durum, ABD’nin 2009 yılında Birleşik Arap Emirlikleri ile yaptığı anlaşmadan farklılık arz ediyor. Söz konusu anlaşma çerçevesinde BAE, kendi nükleer yakıtını üretmiyor ve çeşitli kısıtlamalara tabi tutuluyor.
Anlaşmanın, dünya genelinde nükleer silahların yayılmasını önlemeyi amaçlayan savunucular tarafından eleştirilmesi bekleniyor. ABD ile İran arasında süregelen gerilimde, İran’ın nükleer programı önemli bir yer tutuyor. ABD ve İsrail, Şubat ayında İran’a yönelik saldırılarının sebeplerinden birinin bu ülkenin nükleer silah geliştirmesini engellemek olduğunu belirtmişti. İran ise nükleer programının tamamen barışçıl olduğunu savunuyor.
Suudi Arabistan’ın de facto lideri Veliaht Prens Muhammed bin Selman, 2018 yılında CBS News’e verdiği bir röportajda, ülkesinin nükleer silah edinmeyi planlamadığını ifade etmişti. Ancak, İran’ın nükleer bomba geliştirmesi durumunda, Suudi Arabistan’ın da benzer bir yola başvuracağına dair uyarıda bulunmuştu.
Wall Street Journal’a göre, Çarşamba günü açıklanması beklenen anlaşma, Trump tarafından onaylandı ve 30 yıl boyunca geçerli olacak. Anlaşmanın sona ermesi durumunda, ABD’nin Suudi Arabistan’da uranyum zenginleştirilmesine itiraz etmesi halinde, krallığın bunu kendi başına ya da başka bir yabancı ortakla gerçekleştirmesine 10 yıl boyunca izin verilmeyecek.
Plan, şimdi ABD Kongresi’ne sunulacak. Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi, hem Senato hem de Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elinde bulundurmasına rağmen, bazı Kongre üyelerinin bu anlaşmaya karşı çıkması bekleniyor.
New York Times’ın haberine göre, ABD-Suudi Arabistan anlaşması, Riyad’ın İsrail ile diplomatik ilişkilerini normalleştirmesi şartına bağlanmadı. Suudi Arabistan ile İsrail arasındaki ilişkilerin normalleşmesi, geçmişte ABD başkanlarının hedefleri arasında yer almıştı.
