Ebola Salgını Can Kaybını 2 Binin Üzerine Çıkardı
Ebola salgınında can kaybı 2 bini aştı. Virüs, aylarca fark edilmeden yayıldı ve sağlık hizmetlerini olumsuz etkiledi.
Dünya Sağlık Örgütü, tarihin en hızlı yayılan ve en ölümcül ikinci Ebola salgınının resmi olarak duyurulmasından aylar önce, Şubat ayında başladığını açıkladı. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde Ebola nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bini geçti. Salgının tespit edilmeden önce aylarca sürmesi, müdahale çalışmalarının yetersiz kalmasına neden oldu.
Resmi verilere göre, salgında toplam 4 bin 381 kesin vaka kaydedildi. Mevcut salgındaki ölüm oranı yüzde 45,9 olarak belirlenirken, bu oran 2014-2016 yıllarında Batı Afrika’da meydana gelen ve 28 binden fazla kişiye bulaşarak en az 11 bin kişinin ölümüne yol açan salgındaki yüzde 39,6’lık orandan daha yüksek. Bu durum, mevcut salgını tarihin en hızlı büyüyen Ebola salgını haline getiriyor. Dünya Sağlık Örgütü, salgının aslında Şubat ayında başladığını, ancak resmi bildirimin 15 Mayıs’ta yapıldığını vurguladı. Geciken bildirim, virüsü kontrol altına alma çalışmalarında ciddi aksaklıklara yol açtı.
Virüs Kontrolden Çıkıyor
Dünya Sağlık Örgütü yetkilileri, can kayıplarının hızla artması nedeniyle virüsün kontrol ekiplerinin önünde seyrettiğini ifade etti. İlk 1000 ölüm 9 haftada kaydedilirken, ikinci 1000 ölüm yalnızca 3 haftada gerçekleşti. İlk vakalar, sıtma, tifo veya daha yaygın bir Ebola türü ile karıştırıldı. Ancak yapılan genetik dizileme, salgının beklenenden daha önce başladığını ortaya koydu.
Yardım kuruluşları, enfeksiyon korkusu ve yanlış bilgilerin insanları sağlık merkezlerinden uzak tuttuğu konusunda uyarılarda bulundu. Salgın, aynı zamanda rutin aşılamalar ve doğum hizmetleri gibi temel sağlık süreçlerini de aksattı. UNICEF Demokratik Kongo Cumhuriyeti Temsilcisi John Agbor, salgın öncesinde ayda ortalama 500 hastaya bakan bir sağlık tesisinde hasta sayısının neredeyse sıfıra düştüğünü belirtti.
Salgından sorumlu olan nadir Bundibugyo virüs türü için onaylanmış bir aşı veya tedavi yöntemi bulunmuyor. Dünya Sağlık Örgütü, virüsün yayılmaya devam etmesi ve hastaların tedaviye çok geç başvurması nedeniyle müdahale çalışmalarının acilen artırılması gerektiğini vurguladı.
Sağlık Hizmetleri ve Yardım Kesintileri
Can kayıplarının üçte ikisinden fazlası tedavi merkezleri yerine toplum içinde gerçekleşti. Nisan ve Haziran ayları arasında salgın bölgelerindeki temel sağlık hizmetlerinin kullanımında yüzde 42’lik bir düşüş yaşandı. Salgın, yerel sağlık çalışanlarının maaş grevleri, silahlı grupların yol açtığı çatışmalar, kitlesel yerinden edilmeler ve virüsün varlığına ilişkin asılsız iddialar altında seyrediyor.
Uluslararası yardımlardaki ani kesintiler de salgınla mücadeleyi olumsuz etkiledi. ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı’nın (USAID) 2025 yılı Temmuz ayında kapatılmasıyla birlikte bölgedeki birçok sağlık projesi sonlandırıldı. Yetkililer, virüsün mutasyona uğrayıp uğramadığını ve bu durumun salgının şiddetini artırıp artırmadığını belirlemek için araştırmalar planladı. Bundibugyo virüs türüne karşı MBP134 ve Remdesivir ilaçlarının kullanımıyla ilgili klinik deneyler ise devam ediyor.
