Mali Öğrenciden Türkiye’de Ramazan Deneyimi
Mali’den Türkiye’ye gelen Hasan Dante, Ramazan’ı ve geleneklerini karşılaştırdı. İftar, teravih ve bayram kültürünü anlattı.
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi’nde ilahiyat eğitimi gören 24 yaşındaki Malili öğrenci Hasan Dante, Ramazan ayının Mali’deki kültürel yansımalarını ve Türkiye’deki deneyimlerini karşılaştırdı. 2018 yılında Türkiye’ye eğitim amacıyla gelen Dante, Mali’de Ramazan’ın büyük bir coşkuyla karşılandığını ve bu dönemde cami merkezli dayanışma geleneğinin ön planda olduğunu ifade etti.
Dante, Mali’de Ramazan ayının başlangıcının dini otoriteler tarafından ilan edildiğini belirterek, İslam Konseyi’nin hilalin görülmesiyle Ramazan’ın başladığını duyurduğunu aktardı. Ramazan süresince günlük yaşamın belirgin şekilde değiştiğini vurgulayan Dante, okulların sabah saatlerinde eğitim verip öğleden sonra kapandığını, iş yerlerinin ise geç açılıp geç kapandığını söyledi.
Ramazan boyunca ilim faaliyetlerinin de ön planda olduğunu belirten Dante, Türkiye’deki mukabele geleneğine benzer şekilde Mali’de de tefsir hatimlerinin yapıldığını ifade etti. Kur’an-ı Kerim’in bu dönemde meal ve tefsir eşliğinde okunduğunu, bunun gençlerin dini bilgi seviyesine katkı sağladığını dile getirdi.
Mali’de teravih namazlarının yanı sıra Ramazan’ın son on gününde teheccüd namazlarının da yoğunlaştığını belirten Dante, bu süreçte uykuya fazla zaman ayıramadıklarını söyledi. İftar sofralarının oldukça renkli olduğunu ifade eden Dante, Mali’deki iftar geleneğinin Türkiye’den bazı yönleriyle farklı olduğunu belirtti. Orucunu genellikle içecekler ve çorbalarla açtıklarını, namazdan sonra ise asıl akşam yemeğini yediklerini anlattı.
Batı Afrika mutfağının karakteristik özelliklerine de dikkat çeken Dante, Ramazan ayında zencefilli ve naneli çayların vazgeçilmez olduğunu, bu içeceklerin hem serinletici hem de enerji verici özellikler taşıdığını aktardı. Ayrıca, zencefil ve nane ile tatlandırılan “moni” isimli çorbanın da Ramazan sofralarında önemli bir yer tuttuğunu söyledi. Türkiye’deki Ramazan pidesini de çok sevdiğini belirten Dante, Mali’de benzer bir ekmek türü olan ‘momi’nin de bulunduğunu ifade etti.
Mali’deki iftar organizasyonlarının cami merkezli yapıldığını vurgulayan Dante, bu geleneğin toplumsal dayanışmayı güçlendirdiğini belirtti. Camilerde yapılan iftarların genellikle tek bir kişinin sponsorluğunda olmadığını, evlerde hazırlanan yemeklerin camiye getirilerek herkesin katkıda bulunduğunu söyledi. Türkiye’de ise ev iftarlarının daha yaygın olduğunu gözlemlediğini aktardı.
Dante, Türkiye’de yaşadığı Ramazan deneyiminin kendisi için özel bir anlam taşıdığını, her yıl Mali’de Ramazan’ı geçiremese de Türkiye’de bu ayı geçirmenin kendisi için muazzam bir deneyim olduğunu ifade etti. Farklı kültürlerin aynı ayın manevi atmosferinde buluşmasının kendisini etkilediğini belirtti. Ayrıca, Türkiye’deki ‘diş kirası’ geleneğinin Mali’de olmadığını, bu geleneği öğrenci dostu bulduğunu sözlerine ekledi.
Son olarak, Mali’deki Ramazan Bayramı geleneklerine de değinen Dante, bayramlaşma kültüründe büyüklere öncelik verildiğini, çocukların ise renkli kıyafetlerle kapı kapı dolaşarak şeker ve harçlık topladıklarını anlattı.
