Hürmüz Boğazı’nda 1900 Ticari Gemi Mahsur Kaldı
Hürmüz Boğazı’nda 1900 ticari gemi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları nedeniyle mahsur kaldı.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak askeri operasyonlarının başlamasıyla birlikte, Hürmüz Boğazı ve çevresinde yaklaşık 1900 ticari gemi sıkışmış durumda. Bu durum, özellikle Basra Körfezi’nde büyük bir trafik sıkışıklığına yol açtı.
28 Şubat’ta başlatılan saldırılara İran’ın yanıt olarak Hürmüz Boğazı’nı bu ülkelerle bağlantılı ticari gemilere kapatması, deniz trafiğini durma noktasına getirdi. Hürmüz Boğazı’ndan geçmek için bekleyen gemiler, gerilim nedeniyle geçiş yapamamış ve çoğu açık denizde demirlemek zorunda kalmıştır.
İran, ABD ve İsrail dışındaki ülkelerin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapabilmesi için belirli şartlar öne sürdü. Bu şartlar arasında, İran’a karşı saldırgan eylemlerde bulunmamak ve güvenlik düzenlemelerine tam olarak uymak yer alıyor. İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaşı yöneten birimi Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, Boğaz’dan geçiş kurallarının yeniden belirlendiğini ve bu kurallara uymayan hiçbir unsurun geçiş hakkı olmadığını vurguladı.
AA muhabirinin MarineTraffic’ten elde ettiği verilere göre, 20-22 Mart tarihleri itibarıyla Hürmüz Boğazı çevresinde hareket edemeyen yaklaşık 1900 gemi bulunuyor. Bu gemilerin 324’ü dökme yük gemileri, 315’i petrol ve kimyasal ürün taşıyan gemiler, 267’si petrol ürünleri ve 211’i ham petrol tankerlerinden oluşuyor. Vortexa’nın verilerine göre, bu tankerlerde yaklaşık 190 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü bekliyor.
Bölgedeki diğer gemi türleri arasında 177 genel kargo, 174 konteyner, 98 LPG, 42 asfalt/bitüm, 37 ağır yük taşıyıcı ve 34 LPG/kimyasal tanker yer alıyor. Ayrıca, Ro-Ro yük gemileri, yakıt ikmal tankerleri ve ağır kaldırma gemileri de mevcut.
Dünyanın en büyük konteyner taşımacılık şirketlerinden Hapag-Lloyd, mevcut gerilim nedeniyle 6 gemisinin Basra Körfezi’nde hareket edemediğini açıkladı.
NAVLUN FİYATLARI ARTIYOR, ALTERNATİF KAYNAKLAR YETERSİZ
Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO) Deniz Taşımacılığı Analiz Müdürü Filipe Gouveia, Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğin durmasının denizcilik piyasaları ve navlun fiyatları üzerindeki etkisinin çeşitli faktörlere bağlı olarak değişeceğini belirtti. Gouveia, yakıt fiyatlarının gelişimi, Boğaz’ın kapanma süresi ve İran’ın geçişe izin verdiği gemi sayısının belirleyici olabileceğini ifade etti.
Gouveia, bu durumun özellikle ham petrol ve petrol ürünleri tankerleri için belirgin bir artışa neden olduğunu kaydederek, 27 Şubat-20 Mart tarihleri arasında Baltık Kirli Tanker Endeksi’nin yüzde 49, Baltık Temiz Tanker Endeksi’nin ise yüzde 78 oranında yükseldiğini belirtti. Konteyner piyasasında da navlun fiyatlarının arttığına dikkat çekti.
Normal koşullarda, küresel deniz petrol ihracatının yaklaşık yüzde 30’unun, kuru yük taşımacılığının yüzde 4’ünün ve konteyner hacminin yüzde 3’ünün Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini anımsatan Gouveia, Basra Körfezi ihracatının yalnızca bir kısmının alternatif kaynaklarla ikame edilebileceğini ve alternatif kara yollarının bölgenin normal kargo hacmini karşılayacak yeterli kapasiteye sahip olmadığını ifade etti.
Bölgedeki mahsur gemilere ilişkin olarak, dünyadaki tanker filosunun yaklaşık yüzde 5,5’inin, konteyner ve kuru yük filolarının ise yüzde 1,5’inin Basra Körfezi içinde bulunduğu tahmin ediliyor.
