İngiltere’den Suudi Arabistan’a Voyager yakıt desteği
İngiltere, Husilerin füze ve İHA saldırılarına karşı Suudi Arabistan’a Kıbrıs’taki üsten bir Voyager uçağıyla sınırlı yakıt ikmali desteği verecek.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Yemen’de İran’ın desteklediği Husilerin saldırılarıyla karşı karşıya olan Suudi Arabistan’a savunma amaçlı havadan havaya yakıt ikmali desteği verileceğini açıkladı. Uygulamanın önümüzdeki günlerde başlaması ve Kıbrıs’taki Akrotiri Üssü’nde konuşlandırılan tek bir İngiliz Voyager uçağıyla yürütülmesi planlanıyor.
Burnham, kararın Suudi Arabistan’ın yaptığı askeri destek talebinin ardından alındığını belirtti. İngiliz hükümet yetkilileri ise yardımın kalıcı olmayacağını, ilk aşamada birkaç hafta ile sınırlı tutulacağını bildirdi. Sağlanacak ikmal kapasitesinin, Suudi hava kuvvetlerine ait savaş uçaklarının Husiler tarafından fırlatılan balistik füze ve insansız hava araçlarını etkisiz hale getirmesine katkı sunabileceği değerlendiriliyor.
Husiler, Yemen’de Suudi Arabistan’ın desteklediği ve uluslararası toplum tarafından tanınan hükümetle çatışmayı sürdürüyor. Örgüt son günlerde başkent Riyad’ın yanı sıra ülkenin Kızıldeniz kıyısındaki enerji tesislerine insansız hava araçları ve balistik füzelerle saldırılar düzenlediğini duyurdu.
Burnham, kararın Savunma Bakanı Wes Streeting ile Dışişleri Bakanı Ed Miliband’ın tavsiyeleri doğrultusunda verildiğini söyledi. New York’a Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için yaptığı seyahat sırasında gazetecilere konuşan başbakan, Suudi Arabistan’daki saldırıların yeni aksamalara yol açabileceğini ve kritik ticaret hatlarının açık tutulması gerektiğini ifade etti.
Kraliyet Hava Kuvvetleri envanterindeki dokuz uçaklık çekirdek filonun parçası olan Voyager, havada yakıt ikmali görevlerinde kullanılıyor. Bu uçakların sekizi askeri, biri ise sivil tescilli bulunuyor. RAF’ın gerektiğinde askeri hizmete döndürülebilecek beş ek uçağı daha mevcut.
Kızıldeniz’deki güvenlik tehdidi, küresel ticaret ve enerji akışları açısından da endişe yaratıyor. Husilerin stratejik Mokha liman kentini ve “Kızıldeniz’in kapısı” olarak anılan Perim Adası’nı ele geçirdiği bildiriliyor. Perim, Suudi Arabistan’ın kullandığı önemli deniz ulaşım güzergâhlarından biri üzerinde yer alıyor.
Tek bir Voyager uçağının görevlendirilmesi, İngiltere’nin duyurduğu askeri desteğin kapsamı bakımından sınırlı görülüyor. Bazı değerlendirmelerde adım, zor durumdaki bir müttefike yönelik sembolik bir katkı olarak nitelendiriliyor. Suudi Arabistan’ın ise Husilerin sahip olduğu yoğun füze ve İHA kapasitesi karşısında saldırıları durdurmakta zorlandığı belirtiliyor.
İngiliz yetkililer, desteğin belirli bir süreyle sınırlı olacağını vurgulasa da Yemen’deki çatışmanın kısa sürede sona ereceğine ilişkin bir işaret bulunmuyor. Ülkede 2014’ten bu yana aralıklarla devam eden savaş, Husilerin İran’dan destek alması ve İran ile ABD arasındaki gerilimin zaman zaman tırmanması nedeniyle daha karmaşık bir görünüm taşıyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de geçen hafta Avrupa ülkelerinin Suudi Arabistan’a destek verme ihtimaline işaret etti. Rutte, Avrupalı müttefikler arasında temasların sürdüğünü belirterek NATO’nun yardımcı olabileceği bir durum ortaya çıkması halinde destek vermeye hazır olduğunu söyledi.
Enerji Bakanı Martin McCluskey, geçen hafta parlamentoda yaptığı açıklamada İngiltere’nin Suudi Arabistan ile savunma ortaklığı çerçevesinde hava savunma desteği sağladığını bildirdi. Ancak bakan, operasyonel askeri faaliyetlerin ayrıntılarına ilişkin soruları yanıtlamadı.
İngiltere, Ocak 2024’te Yemen’deki Husi hedeflerine yönelik hava saldırılarında ABD’ye katılmıştı. Dönemin Başbakanı Rishi Sunak, Husilerin Kraliyet Donanması’na ait bir savaş gemisi de dahil olmak üzere gemileri hedef almasının ardından operasyonların meşru müdafaa amacı taşıdığını savunmuştu. İngiltere ve ABD’nin ortak saldırıları, ticari gemiciliği ve can güvenliğini koruma gerekçesiyle 2024 boyunca sürmüştü.
