Dr. Trita Parsi: ABD, Hürmüz Boğazı’nda İnişe Geçiyor
Trita Parsi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki kontrolü İran’a devretme sürecini değerlendiriyor.
İslami Analiz / Haber Merkezi
Amerika Birleşik Devletleri, uzun yıllardır Orta Doğu’nun enerji yollarını kontrol altında tutma çabası içinde, Hürmüz Boğazı’nda önemli bir stratejik yenilgiyle karşı karşıya. ABD-İran ilişkileri uzmanı Trita Parsi, Washington’un Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini kaybettiğini ve bu bölgenin kontrolünü resmi olarak İran’a devretmek zorunda kaldığını belirtiyor.
“Tırmandırma Stratejisi Başarısız Oldu”
Parsi, ABD yönetiminin Körfez’deki askeri tehditlerinin aslında etkisiz bir şantaj olduğunu ifade ederek, “Trump, bu çatışmadan çıkmak için tırmandırma yoluna gitti ama bu strateji işe yaramadı. Çatışmadan blöf yaparak sıyrılmaya çalışıyordu. Bu durum, başından beri bir blöftü,” dedi.
Uzman, ABD’nin bu blöfünün sonuçlarını gören müttefiklerinin endişe duyduğunu da vurguladı. “Eğer Riyad’da veya Tahran’da iseniz, ABD’nin geri adım atacağından emin olamazsınız. Bu nedenle Suudiler, bunun felakete yol açabileceği düşüncesiyle müdahale etmek zorunda kaldılar,” diye ekledi.
“İran Zaten Kontrolü Elinde Tutuyordu”
Parsi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki beklentilerinin çökmesiyle birlikte, Washington’un bu bölgedeki hedeflerini küçültmek zorunda kaldığını belirtti. “İran’ın kontrolü ele geçirmesi, ABD için istenmeyen bir durum. Ancak, gerçek şu ki; İran, Hürmüz Boğazı’nda zaten kontrol sahibiydi. Biz bunu bilmiyorduk ve belki de onlar da bunu tam olarak test etmemişti,” dedi.
“ABD’nin ana hedefi, kontrolü ele geçirmekten ziyade, sadece ‘serbest geçişin’ sağlanması haline dönüştü. Bu durumu, 1956’daki Süveyş Krizi’ne benzetebilirim; o dönemde ABD, Mısır’ın egemenliğini tanımıştı,” diye ekledi.
Yeni Anlaşma: Ortak Yönetim ve Geçiş Ücreti
Parsi, Hürmüz Boğazı’ndaki yeni olası anlaşmanın detaylarına da değindi. Artık tartışmaların “İran Boğaz’ı kontrol ediyor mu?” sorusundan, bu kontrolün nasıl resmileşeceğine evrildiğini belirtti. “Tek bir kanal olacak ancak tüm gemiler hem İran hem de Umman sularından geçmek zorunda kalacak. İran tarafında bir ücret alınması, bu sistemin ortak yönetimini gösteriyor,” dedi.
“Geçiş ücretinin hukuki ve siyasi bir zafer olduğunu söyleyebilirim. Geçiş harcı uluslararası hukuka aykırı değilken, hizmet bedeli tamamen normaldir,” şeklinde konuştu.
Eski Statükoya Dönüş İmkansız
Parsi, ABD içindeki şahin kanadın çaresizliğine de dikkat çekti. Cumhuriyetçi Senatör Marco Rubio’nun, ABD’nin savaşı başlattığı tarihe dönme şartının artık gerçek dışı olduğunu belirtti. “O tarihte ne değişmişti? ABD bir savaş başlattı ve o pozisyona geri dönme fikri şu anda tamamen gerçek dışıdır,” ifadelerini kullandı.
