Fas ve İsrail Arasındaki Normalleşme ve Pegasus Casus Yazılımı
Fas ve İsrail arasındaki normalleşme süreci ve Pegasus casus yazılımının rolü üzerine detaylı bir analiz.
İslami Analiz / Haber Merkezi
Fas ve İsrail, 10 Aralık 2020 tarihinde ilişkilerini normalleştirmişti ve bu tarihten itibaren iki ülke birçok alanda işbirliğine devam ediyor. El-Meyadin gazetesinde yayımlanan bir köşe yazısında, bu normalleşme sürecinin arka planında yatan ilişkiler, Pegasus casus yazılımı örneği üzerinden ele alındı. Yazar Sabit el-Umur, geçtiğimiz hafta konuyla ilgili yayımlanan bir araştırma raporunu değerlendirerek, İsrail’in normalleşme anlaşmaları öncesinde ilgili ülkeleri nasıl etkisi altına aldığını açıkladı.
16 Temmuz 2026 tarihinde The Guardian gazetesi tarafından yayımlanan uluslararası bir araştırma, Fas’ın Fransa ve İspanya’daki üst düzey yetkilileri ile Fas içindeki gazetecileri hedef almak için İsrail’in Pegasus yazılımını kullandığını ortaya koydu. Tehdit altındaki gazetecilere destek veren Paris merkezli “Forbidden Stories” (Yasaklı Hikayeler) örgütü, bu araştırmayı Faslı gazeteci Hişam el-Mansuri ve Uluslararası Af Örgütü’nün Teknoloji Laboratuvarı ile birlikte yürüttü. Araştırma, Fas Ulusal Toprak Gözetimi Genel Müdürlüğü’nün eski bir subayının tanıklığına dayanıyor.
Araştırma, BAE ile bağlantılı “FSSYS” şirketinin 2017 yılında Rabat’ta Faslı istihbarat subaylarına Pegasus yazılımının yeteneklerini sergilediğini gösteriyor. Bu sunumda, yazılımın telefonlara sızma, kameraları ve mikrofonları etkinleştirme gibi yetenekleri tanıtıldı. Ayrıca, İsrailli şirketin Fas’a verdiği dahili kod adının “Morgan” olduğu belirtildi. Normalleşme sürecinden yıllar önce, başka İsrailli casusluk şirketlerinin de Fas Kraliyet istihbarat servisini donattığı ortaya çıktı. Bu durum, Pegasus programının Fas ile İsrail arasındaki normalleşmenin temel unsurlarından biri olup olmadığını sorgulatıyor.
İsrailli siber güvenlik şirketlerinin bölgedeki etkisi artarken, bu işbirliklerinin yalnızca teknik bir boyut mu taşıdığı yoksa daha geniş bir casusluk sürecinin parçası mı olduğu merak ediliyor. Zira İsrail, gelişmiş güvenlik teknolojilerini ülkeleri çekmek ve güvenlik ilişkileri kurmak için bir araç olarak kullanıyor. Araştırma, sadece Fas’ın casusluk operasyonlarında İsrail yazılımını kullandığını değil, aynı zamanda bu normalleşmenin neden insansız hava aracı üretimi gibi alanlara kadar uzandığını da sorguluyor.
Fas’ın, Aralık 2020’de İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesinin ardından hava savunma sistemleri, insansız hava araçları ve gözetleme teknolojileri gibi alanlarda hızlı bir askeri işbirliğine gittiği biliniyor. Rabat, İsrail’in “Barak MX” hava savunma sistemini satın almış, gözetleme uyduları edinmiş ve “Elbit Systems” şirketinden 200 milyon euro değerinde obüs sistemleri sipariş etmiştir.
Fas ile İsrail arasındaki güvenlik işbirliği, normalleşmeden önce başlamış ve bu süreçte önemli bir rol oynamıştır. Normalleşmenin üzerinden bir yıl geçmeden, 8 Aralık 2021’de iki ülke arasında ortak bir güvenlik mutabakatı imzalanmıştır. Bu anlaşma, istihbarat paylaşımını ve ortak tatbikatları içeren bir ilişkiyi pekiştirmiştir. Böylece, normalleşme süreci yalnızca siyasi bir ilişki olarak kalmayıp, güvenlik ve askeri boyutları da kapsayan bir işbirliğine dönüşmüştür.
Sonuç olarak, Fas’ın Pegasus casus yazılımını kullanmasıyla ilgili uluslararası araştırma, normalleşmenin aslında daha önce tesis edilmiş güvenlik ve istihbarat ilişkilerinin bir sonucu olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, siyasi ve ekonomik çıkarların önüne geçen bir güvenlik işbirliğinin varlığına işaret etmektedir. Ayrıca, bazı Arap ülkeleri ile normalleşme olmaması, bu ülkelerle İsrail arasında güvenlik işbirliğinin bulunmadığı anlamına gelmez; bu ilişkiler, yalnızca daha uygun bir zaman beklemektedir.
