Konut Piyasasında Stoklar Kritik Eşiğe Geldi
Konut sektöründe arzın kritik seviyeye gerilediği ve piyasalarda sadece 3 aylık stok kaldığı uyarısı yapıldı.
Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Başkanı Neşecan Çekici, konut sektöründeki arzın alarm verici seviyelere düştüğünü belirtti. Çekici, özellikle merkezi lokasyonlarda arsa maliyetlerinin %70’e kadar yükseldiğini vurgulayarak, konut krizinin aşılması için acil bir “Konut Politikası Platformu” kurulması gerektiğini ifade etti.
Mevcut satış hızının devam etmesi durumunda, piyasada bulunan sıfır konut stokunun sadece üç ay içinde tükeneceğine dikkat çeken Çekici, çözüm için bir çağrıda bulundu. Arsa maliyetlerinin yüksekliğine işaret eden Çekici, “Konut artık ulaşılması zor bir hale geldi. Bu sorunu çözmek için kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının bir araya geleceği bir platform oluşturulması zorunlu hale geldi,” dedi.
Çekici, Aralık ayındaki satış performansının sürmesi halinde sıfır konut stokunun 2-3 ay içinde biteceğini belirtti. Özel sektörün mevcut arsa fiyatlarıyla sosyal konut üretiminin mümkün olmadığını vurgulayan Çekici, çözüm önerilerini de paylaştı. “Arsa maliyeti, toplam konut maliyetinin %50’sine ulaşıyor. Türkiye’deki her üç konuttan biri İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa’da satılıyor. Bu şehirlerde belirli bölgelerde kat karşılığı oranları %70’lere kadar çıkabiliyor. Gelişmiş ülkelerde kamu arsaları, uzun vadeli tahsis veya kira modeliyle özel sektöre açılıyor ve bu sayede arsa maliyeti ortalama %20’lerde kalıyor. Asıl mesele, konuta erişimdir. Bunun bütüncül bir politika ile ele alınması gerekiyor,” diye ekledi.
Çekici, devletin elindeki arsaların gayrimenkul geliştiricilerine belirli bir proje süresi için ödünç verilmesi durumunda, kamu-özel iş birliği ile on binlerce konut inşa edilebileceğini savundu. Bu modelin, bireysel değil kamusal kiralama ile kiracı ve kiraya veren arasındaki sorunları ortadan kaldıracağını belirtti. Arsa maliyetinin düşürülmesiyle kiraların da yarı yarıya azalacağını ifade etti.
Çekici, Türkiye’de 10 yıllık bir konut politikası oluşturulmasının şart olduğunu vurgulayarak, “TOKİ bugüne kadar 1 milyon 740 bin konut teslim etti, 280 bin konutun inşası devam ediyor. TOKİ’nin yanı sıra özel sektörün de projeye dahil olabilmesi için arsa, finansman, tasarım ve konut tiplerinin net bir şekilde planlanması gerekiyor. Bu amaçla kamu, özel sektör ve STK’ların katılacağı bir ‘Türkiye Konut Politikası Platformu’ oluşturulmalıdır,” dedi. Çekici, bu platformun, arsa konusunu detaylı bir şekilde ele alarak, yeni konut modeli ile kira fiyatlarını düşürmeyi ve kentsel dönüşümü teşvik etmeyi hedeflediğini belirtti.
Gayrimenkul sertifikalarının, geçen yıl borsa işlemlerine başlamasıyla sektörde yeni bir yatırım aracı olarak öne çıktığını ifade eden Çekici, bu modelin zamanla daha geniş bir yatırımcı kitlesine ulaşacağını düşündüğünü belirtti. Sertifikaların değerinin, lansman, inşaat süreci ve teslimat aşamalarıyla birlikte artacağını söyledi.
GYODER Gayrimenkul Zirvesi’nin bu yıl 27-28 Nisan tarihlerinde Zorlu PSM’de gerçekleştirileceğini duyuran Çekici, etkinlikte sektörün güncel konularının ele alınacağını ve uluslararası uzmanların katılımıyla deneyimlerin paylaşılacağını belirtti.
GYODER Başkan Yardımcısı Burak Kutluğ, sektörde daha dengeli bir dönem beklediklerini ifade ederek, seçim sürecine yaklaşırken oluşabilecek parasal genişlemenin bir kısmının gayrimenkul sektörüne yönelmesini beklediklerini söyledi. Faizlerdeki düşüş eğiliminin bu süreci destekleyeceğini belirten Kutluğ, mevcut düzenlemelerin konut talebini ağırlıklı olarak oturum amaçlı yönlendirdiğini vurguladı. İkinci konut alımlarında krediye erişimin daraldığını belirten Kutluğ, konutun yeniden yatırım aracı olarak görülmesinin arzın canlanması açısından kritik olduğunu ifade etti.
GYODER, kentsel dönüşüm sürecine yönelik bir okuryazarlık seferberliği başlatmayı planlıyor. Çekici, bu süreçte eğitim ve bilgilendirme çalışmalarına odaklanacaklarını belirterek, “Kentsel Dönüşümde Sıra Sizde, Rehberlik GYODER’de” sloganıyla yola çıktıklarını söyledi.
