Bahar Yorgunluğu Bilimsel Olarak Kanıtlanamadı
İsviçre’deki bir araştırma, bahar yorgunluğunun bilimsel olarak kanıtlanmadığını ortaya koydu.
Gün ışığının süresi, biyolojik saatimizi etkileyerek uyku düzeni, ruh hali ve enerji seviyeleri üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Mevsimlerin değişimi, özellikle bahar mevsiminde birçok kişinin hissettiği yorgunluk hissiyle ilişkilendirilmektedir.
İnsanlar, diğer memeliler gibi mevsimsel değişikliklere tabi olmaktadır. Özellikle ilkbahar döneminde, uyku süresinde ve sirkadiyen ritimlerde gözlemlenen değişiklikler, birçok bireyin yorgunluk ve düşük enerji seviyeleri yaşadığını bildirmesine neden olmaktadır.
Bu bağlamda, İsviçre’deki Basel Üniversitesi’nden araştırmacılar bu konuyu incelemek üzere bir çalışma gerçekleştirmiştir.
Basel Üniversitesi ve Üniversite Psikiyatri Klinikleri Kronobiyoloji Merkezi’nden Dr. Christine Blume, bu durumla ilgili olarak, “Birçok insan yılın karanlık dönemlerinde daha yorgun hissediyor ve uyku süreleri artıyor. Araştırmamıza katılanların verileri de bu durumu destekliyor.” şeklinde açıklamada bulunmuştur.
Çalışma, Nisan 2024 itibarıyla bir yıl süreyle gerçekleştirilen çevrimiçi bir anket çalışmasına dayanmaktadır. Katılımcılarla her altı haftada bir iletişim kurulmuş ve toplamda 418 kişinin yanıtları analiz edilmiştir. Katılımcılardan son dört haftadaki yorgunluk seviyeleri, gündüz uykululuğu ve uyku kalitesi hakkında bilgi alınmıştır. Anketler farklı mevsimlerde tekrarlanmıştır.
17 ay süresince katılımcıların en az iki değerlendirme yapması sağlanmış ve katılımcıların yaklaşık %80’inin kadın olduğu tespit edilmiştir.
Katılımcıların %47’si bahar yorgunluğu yaşadığını belirtmiş olsa da, yıl boyunca yapılan ölçümler, yorgunluk, gündüz uykululuğu, uykusuzluk belirtileri veya uyku kalitesinde mevsimsel bir değişim olduğuna dair güçlü bir kanıt sunmamıştır. Araştırmacılar, insanların algıları ile ölçüm verileri arasındaki bu farklılığı kültürel bir olgu olarak değerlendirmiştir.
Dr. Blume, “Bu terim yaygın olarak kullanıldığı için insanlar bahar aylarında yorgunluklarına daha fazla dikkat ediyor ve yaşadıkları belirtileri bu şekilde yorumluyor. Bu durum algının sürekli olarak güçlenmesine neden oluyor.” demiştir.
Çalışmanın bir diğer ilginç bulgusu ise yaz aylarında daha az uyuma rağmen yorgunluğun artmaması olmuştur. Blume, yazın günlerin daha uzun olması nedeniyle insanların akşamları dışarı çıkıp eğlendiğini ve bu nedenle daha az uyuduğunu ifade etmiştir.
Araştırmacılar, mevsimsel yorgunluk hissi ile başa çıkmak için bazı önerilerde bulunmaktadır: gün ışığından faydalanmak, düzenli egzersiz yapmak ve yeterli uyku almak. Bu alışkanlıkların biyolojik saatin dengelenmesine ve enerji seviyelerinin korunmasına katkı sağlayabileceği vurgulanmaktadır.
