İspanya’da Başbakan Sánchez’in Partisine Polis Operasyonu

İspanya, Başbakan Pedro Sánchez’in hükümetinin karşı karşıya olduğu ciddi bir siyasi ve yargı krizi ile sarsılıyor. Çarşamba sabahı, İspanyol Sivil Muhafızları’nın yolsuzluk ve organize suçlarla mücadele eden özel birimi UCO, iktidardaki Sosyalist İşçi Partisi’nin (PSOE) Madrid’deki genel merkezine girerek bazı belgeleri topladı. Bu operasyonun merkezinde, PSOE’nin eski ‘fixer’ı olarak bilinen Leire Díez yer alıyor.

İspanyol medyasında ‘fixer’ terimi, parti adına gizli ilişkiler kuran ve kamu kurumlarında iş takibi yapan kişileri tanımlamak için kullanılıyor. Savcılar, Leire Díez’in PSOE içindeki siyasi bağlantılarını kullanarak devlet kurumları, kamu şirketleri ve bazı soruşturma süreçleri üzerinde etki sağlamaya çalıştığını iddia ediyor. Hakim, Díez’in kamu şirketlerine atamalarda rol alıp almadığını, devlet kaynaklarına erişim sağlayıp sağlamadığını ve bazı iş insanları lehine nüfuz kullanıp kullanmadığını araştırıyor.

Soruşturmanın gizli kısmında, devlet yatırım şirketi SEPI’nin eski başkanı Vicente Fernández’in de adı geçiyor. SEPI, Türkiye’deki Varlık Fonu’na benzer büyük kamu yatırımlarını yöneten stratejik bir devlet şirketi olarak biliniyor. Leire Díez ve Vicente Fernández, geçen aralık ayında gözaltına alınmıştı. Ayrıca, Díez’in PSOE içindeki görevlendirmesinde etkili olduğu düşünülen eski sosyalist siyasetçi Gaspar Zarrías’ın evinde de arama yapıldı.

PSOE, olayın bir ‘polis baskını’ olmadığını savunarak, Ulusal Mahkeme’nin gizli bir soruşturma çerçevesinde bazı belgeleri talep ettiğini ve partinin bu belgeleri teslim ettiğini açıkladı. Parti, bu dosyanın yasadışı parti finansmanıyla bir ilgisi olmadığını vurguladı. İspanyol kamuoyu, geçmişte hem sağ hem de sol partileri etkileyen ‘kara para’ ve ‘komisyon’ skandallarına karşı oldukça hassas durumda. Muhalefetteki Halk Partisi’nin (PP) lideri Alberto Núñez Feijóo, durumu ‘vahim’ olarak nitelendirerek, hükümetin siyasi olarak zor bir dönem geçirdiğini belirtti.

Bu operasyonun önemini artıran bir diğer unsur ise, sadece bir hafta önce eski Başbakan José Luis Rodríguez Zapatero hakkında başlatılan büyük bir yolsuzluk soruşturması. 2004-2011 yılları arasında başbakanlık yapan Zapatero, ‘Plus Ultra’ havayolu dosyasında şüpheli olarak inceleniyor. İddialara göre, Covid döneminde ekonomik sıkıntı yaşayan Venezuela bağlantılı Plus Ultra havayolu şirketine, Sánchez hükümeti tarafından 53 milyon euroluk bir devlet kurtarma paketi sağlandı. Savcılar, bu yardımın siyasi ilişkilerle sağlanıp sağlanmadığını ve kamu parasının usulsüz kullanılıp kullanılmadığını araştırıyor. İddialara göre para trafiği Fransa, İsviçre ve İspanya üzerinden gerçekleştirildi. Hakim, Zapatero’nun devlet kurumları üzerinde nüfuz kullanarak şirket lehine aracılık yaptığını öne sürüyor. Geçen hafta Zapatero’nun ofislerinde de arama yapılmıştı. Zapatero, yayımladığı bir videoda tüm suçlamaları reddetti ve faaliyetlerinin her zaman yasalar çerçevesinde yürütüldüğünü belirtti.

Başbakan Sánchez üzerindeki baskıyı artıran tek dosya bu değil. Sánchez’in kardeşi David Sánchez, yarın hakim karşısına çıkacak. David Sánchez hakkında, sosyalistlerin yönettiği Badajoz belediyesinde kendisi için özel bir kadro oluşturulduğu iddiaları var. Savcılara göre, belediye bu görevi önceden David Sánchez için tasarlamış olabilir. Ayrıca, Sánchez’in eşi Begoña Gómez hakkında da ayrı bir soruşturma yürütülüyor. İddialara göre Gómez, başbakanın eşi olmasının etkisini kullanarak üniversitedeki yüksek lisans programına sponsor buldu, bazı şirketlerle ayrıcalıklı ilişkiler kurdu ve devlet kaynaklarını kişisel işleri için kullandı. Hem David Sánchez hem de Begoña Gómez, kendilerine yöneltilen suçlamaları reddediyor. Pedro Sánchez ise bu soruşturmaların arkasında ‘sağcı medya, muhalefet ve siyasallaşmış yargının yürüttüğü bir taciz kampanyası’ olduğunu savunuyor ve geçen yıl yaptığı bir açıklamada, ‘Politika yapan hakimler ve yargıyı kullanmaya çalışan siyasiler var’ demişti.

Muhalefet, bu soruşturmalar nedeniyle Sánchez’e erken seçim çağrısı yapıyor. Ancak Sánchez, bugün Vatikan’da Papa XIV. Leo ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada erken seçim yapılmasını reddetti ve ‘Partisel çıkar için seçim kararı alamam’ dedi. Ayrıca, Zapatero’ya desteğini sürdürdüğünü ifade ederek, ‘Dosyayı okudum. Pozisyonumu değiştirmemi gerektirecek bir durum görmüyorum’ şeklinde konuştu.