İstiklal Marşı’nın Kabulü: 105 Yıl Önce TBMM’de Neler Oldu?
İstiklal Marşı’nın kabulü üzerinden 105 yıl geçti. TBMM’de yaşanan tartışmalar ve oylama süreci detaylarıyla haberimizde.
İstiklal Marşı, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin simgesi olarak kabul edilen bir eser. 105 yıl önce, savaşın en çetin dönemlerinde, Türk milleti imanını bayraklaştırarak işgalcilere karşı Anadolu’yu savunmaya çalışıyordu. Bu ruhun ve bilincin bir yansıması olarak Mehmet Akif Ersoy, marşı yazarken, “Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var” diyerek bu mücadeleye katkıda bulundu.
İstiklal Marşı’nın kabulü için Milli Eğitim Bakanlığı tarafından bir yarışma düzenlendi. Ancak, Burdur Milletvekili Mehmet Akif Ersoy, yarışmanın para ödüllü olmasından rahatsızlık duydu. Yarışmaya katılan 700’den fazla şiir beğenilmediği için Balıkesir Milletvekili Hasan Basri Bey, Akif’e ödülün kaldırıldığını bildirerek onun bir şiir yazmasını önerdi. Böylece, Akif’in yazdığı şiir, isimsiz olarak seçici kurula sunuldu.
Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi, bu şiiri daha önce seçilen altı şiirle birlikte ordu komutanlarına gönderdi. Komutanlardan, şiirlerin askerlere okunmasını ve beğenilenleri sıralamalarını istedi. Tüm komutanlar, Akif’in şiirini birinci sırada değerlendirdi.
İstiklal Marşı, ilk olarak TBMM’nin 1 Mart 1921 tarihli oturumunda gündeme geldi. Hamdullah Suphi, kürsüye çıkarak marşı okudu ve bu esnada milletvekillerinin coşkusu sık sık alkışlarla kesildi. Şiirle ilgili tartışmalar ve oylama ise 12 Mart 1921’de yapıldı ve marş, büyük bir çoğunlukla kabul edildi.
Meclis tutanaklarına göre, o günkü oturumda milletvekilleri arasında marşın kabulü konusunda çeşitli görüşler dile getirildi. Hamdullah Suphi, marşın Kurtuluş Savaşı’nın ruhunu yansıttığını ve bu nedenle erken kabul edilmesinin faydalı olacağını ifade etti. Bazı milletvekilleri, marşın Meclis’te mi yoksa başka bir heyet tarafından mı kabul edileceği konusunda tartışmalara katıldılar. Çoğunluk, kararın TBMM tarafından verilmesi gerektiği yönünde birleşti.
Tanrıöver, marşın kabulü sırasında eleştirileri yanıtlayarak, şairlerin para ödülü nedeniyle eserlerini göndermediğini belirtti. Mehmet Akif’in de ödülden uzak durduğunu vurgulayarak, “Gelen şiirler, bugünkü mücadelemizi ifade etmiyorsa, şairlerin duygularını ifade etmeleri doğru değildir” dedi.
İstiklal Marşı’nın kabulü sırasında yapılan konuşmalar arasında, Kastamonu Milletvekili Suad Soyer, Akif’in eserlerinin memleketin duygularını en iyi şekilde ifade ettiğini belirtti. Çankırı Milletvekili Mehmed Tevfik Durlanık ise Akif’in şiirinin güzelliğine vurgu yaptı. Oylama sonucunda, İstiklal Marşı, “ekseriyet-i azime” ile kabul edildi. Tüm milletvekilleri, marşın kabulü nedeniyle ayakta dinledi.
