Husiler Suudi Arabistan’a saldırdı: Türkiye mesajı
Husiler Suudi Arabistan’a saldırdı. Pakistan, Mekke Savunma İttifakı kapsamında Türkiye’nin de olası karşılıkta yer alacağını açıkladı.
Yemen’deki İran destekli Husiler, 8 Eylül’de Suudi Arabistan’ın enerji tesisleri ile sivil altyapısını hedef aldı. Riyad yönetimi, onlarca insansız hava aracı ve füzeyle düzenlenen saldırılarda 73 kişinin yaralandığını açıkladı. Türkiye ve Pakistan, Suudi Arabistan’ın Mekke Savunma İttifakı kapsamındaki ortakları olarak saldırıları kınadı.
Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, 9 Eylül’de yaptığı açıklamada, Yemen’deki çatışmanın etkilerinin Suudi Arabistan’a taşınması veya ülkeye yönelik gerekçesiz saldırıların sürmesi halinde ittifakın devreye gireceğini söyledi. Anlaşmanın kuruluş hükümlerine göre bir müttefike yönelik saldırı, tüm üyeler hedef alınmış sayılıyor.
Pakistan: Türkiye de ittifak kapsamında yer alacak
Asif, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının Pakistan’a yapılmış kabul edileceğini belirtti. Geo News’e konuşan Pakistanlı bakan, Mekke Savunma İttifakı’nın üç ülkenin kendi çıkarları doğrultusunda başka bir ülkeye saldırmasını öngören bir yapı olmadığını ifade etti.
Herhangi bir üyeye saldırı düzenlenmesi halinde üç ülkenin gerekli karşılığı vereceğini savunan Asif, bunun ikili değil üçlü bir anlaşma olduğunu ve ittifakın devreye girmesi durumunda Türkiye’nin de sürece dahil olacağını söyledi.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı ise saldırıları en güçlü ifadelerle kınadı. Bakanlığın açıklamasında Husilere saldırgan eylemlerine derhal son verme çağrısı yapılırken, Suudi Arabistan’ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne verilen destek yinelendi. Açıklamada Mekke Savunma İttifakı’na doğrudan atıfta bulunulmadı.
Uzmanlara göre ittifak için kritik sınama
Birmingham Üniversitesi’nden Ortadoğu uzmanı Umer Karim, Husilerin Suudi Arabistan açısından ciddi bir askeri tehdit oluşturduğunu ve saldırıların hem Mekke Savunma İttifakı’nı hem de Suudi Arabistan ile Pakistan arasındaki ikili savunma anlaşmasını gündeme getirebileceğini söyledi.
BBC Urdu’ya konuşan Karim, Pakistan silahlı kuvvetlerinin halihazırda Suudi Arabistan’da bulunduğunu ve İslamabad’ın Riyad öncülüğündeki deniz savunma ittifakında da yer aldığını hatırlattı. Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’nda deniz ulaşımının güvenliğini korumak amacıyla oluşturulan bu ittifak, temmuz ayında ilan edilmişti. Pakistan ile Suudi Arabistan ayrıca Eylül 2025’te Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması imzalamıştı.
Karim, Husi yönetiminin uluslararası alanda meşru bir devlet olarak tanınmamasının, bu gruba yönelik olası bir askeri müdahaleyi siyasi açıdan daha mümkün hale getirebileceğini değerlendirdi.
Katar’daki Georgetown Üniversitesi’nden Profesör Mehran Kamrava ise Yemen meselesinin Mekke İttifakı açısından başından beri bir sınama niteliği taşıdığını belirtti. Kamrava, Pakistan Savunma Bakanı’nın açıklamalarının, Suudi Arabistan’ın Yemen’e yönelik saldırganlık olarak değerlendirilebilecek bir operasyonuna Pakistan’ın katılmayacağına işaret ettiğini söyledi. Suudi Arabistan’ın 2015’te olduğu gibi Yemen’e askeri müdahalede bulunması halinde Pakistan ve Türk ordularının operasyona dahil olmayacağını savundu.
Türkiye açısından anlaşma henüz bağlayıcı değil
Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi Direktörü Sinan Ülgen, Mekke Savunma İttifakı anlaşmasının henüz TBMM’nin onayından geçmediğine dikkat çekti. BBC Türkçe’ye konuşan Ülgen, anlaşma Meclis’te onaylanmadığı sürece Türkiye’nin bu metinden kaynaklanan bir yükümlülüğünün bulunmadığını söyledi.
Ülgen, TBMM onayından geçmemiş bir anlaşmaya dayanarak Türkiye’nin başka bir devletle birlikte çatışmaya girmesinin anayasal açıdan da mümkün olmayacağını ifade etti. Dışişleri Bakanlığı açıklamasında ittifaka yer verilmemesini de bu çerçevede değerlendiren Ülgen, Pakistan ile Suudi Arabistan arasındaki mevcut ikili askeri anlaşmanın öncelikle sınanabileceğini, Türkiye açısından ise henüz bağlayıcı bir durum oluşmadığını belirtti.
Husiler kimdir?
Husiler, Yemen’deki Şii Zeydi topluluğu içinden çıkan silahlı bir hareket. 1990’lı yıllarda, dönemin Devlet Başkanı Ali Abdullah Salih yönetimine karşı mücadele amacıyla kurulan grup, adını kurucusu Hüseyin el-Husi’den alıyor ve Ensar Allah adıyla da anılıyor.
Husiler, Hamas ve Hizbullah’la birlikte İran öncülüğündeki ve İsrail, ABD ile Batı’ya karşı konumlanan direniş ekseninin parçası olduklarını belirtiyor. Yemen’de hükümet güçleriyle 2014’ten bu yana çatışan grup, Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırısı ve İsrail’in Gazze operasyonlarının ardından Kızıldeniz’den geçen gemilere yönelik çok sayıda saldırı düzenledi.
Bu saldırıların ardından Kızıldeniz’deki deniz trafiğini korumak amacıyla farklı uluslararası koalisyonlar oluşturuldu. Yemen’de 2022’de sağlanan ateşkesle yaşanan görece sakinlik, bölgesel gerilimlerin artmasıyla karşılıklı saldırılar nedeniyle yeniden baskı altında bulunuyor. Husiler, başkent Sana da dahil olmak üzere çoğunluğu ülkenin batısında bulunan Yemen topraklarının yaklaşık üçte birini kontrol ediyor.
