Türkiye-Irak İlişkilerinde Yeni Bir Dönem Başlıyor
Türkiye-Irak ilişkileri, enerji ve güvenlik alanında yeni bir döneme girdi. Irak Başbakanı’nın ziyareti önemli anlaşmaların imzalanmasına yol açtı.
(ANKARA) – YENİ Parti İstanbul Milletvekili Namık Tan, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin Ankara’daki ziyareti ile Türkiye-Irak ilişkilerinin ulaştırma, enerji ve güvenlik konularındaki gündeminin yeniden şekillendiğini vurguladı. Tan, imzalanan anlaşmaların uygulanabilirliğinin Irak’ın kurumsal kapasitesine bağlı olduğunu ifade etti.
Tan, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, imza törenindeki kısa süreli tereddüdün yalnızca bir protokol meselesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Ziyaretin, Irak Başbakanı’nın Suudi Arabistan’a gitmeden önce gerçekleştirdiği önemli bir çalışma ziyareti olduğunu ve Türkiye-Irak ilişkilerinin stratejik gündemini yeniden teyit ettiğini kaydetti. Ancak, imza töreninde yaşanan gecikmenin, Irak’ın karar alma süreçleri hakkında daha derin bir tablo sunduğunu savundu. Basına yansıyan görüntüler, üzerinde mutabakata varıldığı düşünülen bir anlaşmanın son aşamada gecikmeye uğradığını gösterdi. Diplomatik temaslarla sorunun çözüldüğünü belirten Tan, asıl dikkat çekici olanın bu durumun Irak’ın devlet kapasitesine dair verdiği mesaj olduğunu ifade etti.
Irak, anayasal olarak işleyen bir devlet olmasına rağmen, karar alma süreçleri farklı siyasi bloklar, silahlı gruplar ve dış aktörlerin etkisi altında şekillenmektedir. Bu durum, Bağdat’ın uluslararası taahhütleri ile bunların sahadaki uygulanması arasında önemli farklılıkların ortaya çıkmasına yol açabiliyor. Irak’ta hukuki ve fiili egemenlik arasında belirgin bir fark bulunmakta; bu da merkezi hükümetin karar alma süreçlerinin çok katmanlı pazarlıklara tabi olmasına neden olmaktadır. Türkiye açısından ise, Ankara ile Bağdat arasında imzalanan anlaşmaların stratejik değeri kadar uygulanabilirliği de büyük önem taşımaktadır. Kalkınma Yolu Projesi, Basra Körfezi’ni Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayacak bir ulaştırma koridoru olmasının yanı sıra, bölgesel entegrasyonu hedefleyen stratejik bir girişimdir. Ancak bu projenin başarısı, siyasi irade, güvenlik durumu, finansman ve Irak’ın idari kapasitesine bağlıdır. Güvenlik alanında da benzer bir durum söz konusudur; PKK’nın Irak topraklarındaki varlığının sona erdirilmesi için yapılacak iş birliğinin başarısı, Bağdat’ın güvenlik kapasitesini güçlendirmesine bağlı olacaktır.
Ziyaretin olumlu yönlerinden biri, Kerkük sahalarındaki TPAO ile BP arasındaki ortaklık olmuştur. Bu gelişme, Türkiye-Irak enerji ilişkilerinin derinleşmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Önümüzdeki dönemde enerji ihracat güzergahları üzerindeki rekabetin devam etmesi bekleniyor. Basra petrolünün dünya piyasalarına hangi hatlar üzerinden ulaştırılacağı, hem ticari hem de jeopolitik bir mesele olmaya devam edecektir. Bu nedenle Türkiye’nin enerji diplomasisini, bölgesel güç dengelerini gözeten uzun vadeli ve çok yönlü bir strateji ile yürütmesi büyük önem taşımaktadır. Sonuç olarak, Ankara’daki ziyaret, Türkiye ile Irak arasında stratejik iş birliği iradesinin sürdüğünü göstermektedir. Ancak uluslararası ilişkilerde anlaşmaların başarısını belirleyen en önemli unsur, yalnızca imzaların atılması değil, aynı zamanda bunları hayata geçirebilecek kurumsal kapasite ve siyasi istikrarın sağlanmasıdır. Türkiye-Irak ilişkilerinin geleceği de büyük ölçüde bu kapasitenin güçlendirilmesine bağlı olacaktır.
