Florina’da Makedon Azınlık Krizi: İsyan Çağrısı
Florina’da Makedon azınlık krizi, festivalde söylenen şarkı nedeniyle açılan soruşturma ve sosyal medyada yapılan silahlı isyan çağrısıyla büyüdü.
Yunanistan’ın kuzeybatısındaki Florina bölgesinde yaşayan Makedon azınlıkla Atina yönetimi arasındaki gerilim, temmuz ayında Meliti kasabasında düzenlenen festivalin ardından yeniden gündeme geldi. Festivalde Makedonca bir şarkının seslendirilmesi üzerine iki Yunan vatandaşının savcılığa suç duyurusunda bulunduğu ve olayla ilgili soruşturma başlatıldığı bildirildi.
Şikâyet dilekçesinde, festivalde söylenen şarkının Yunanistan karşıtı ve irredantist mesajlar içerdiği öne sürüldü. Başvuruda ayrıca etkinlik sırasında yapılan bazı el işaretlerinin tarihi “Büyük Makedonya” fikrine gönderme yaptığı iddia edilerek, bu tutumların toplumdaki birlikte yaşama kültürünü zedelediği ve vatandaşlar arasında düşmanlığı körükleyebileceği savunuldu.
Soruşturmaya konu olan şarkının sözlerinde bölgede Makedonların yaşadığı, gerçeklerin ortaya çıkacağı ve Makedonya’nın kendi vatanları olduğu yönünde ifadeler yer alıyor. Şikâyetçiler ise komşu ülkenin resmî dilinde söylenen bu tür eserlerin Yunanistan’daki toplumsal uyumu olumsuz etkilediğini ileri sürdü.
Festivalde başka bir şarkının da çalınmadığı öne sürüldü
Meliti Kültür Derneği tarafından sosyal medyada yapılan açıklamaya göre, Makedonlar arasında özel bir yere sahip olan “Zajdi Zajdi Jasno Sonce” adlı şarkının da festival sırasında seslendirilmesine izin verilmedi. Dernek, etkinliği denetleyen Yunan yetkilinin şarkının çalınmasını engellediğini savundu.
Bölgedeki Makedonlar, Yunan devletinin Makedon kimliğinin ve geleneklerinin görünür olmasını engellemeye çalıştığını iddia etti. Açıklamalarda, Atina’nın Makedonya’nın varlığını inkâr ettiği ve kültürel etkinliklere yönelik müdahalelerin bu politikanın devamı olduğu öne sürüldü.
Sosyal medyada silahlı mücadele çağrısı
Gerilim, “Ege’nin Sesi” adlı bir Facebook grubunda yayımlanan bildiriyle daha da tırmandı. Bildiride, Yunanistan’ın Makedonca şarkılar nedeniyle suç duyurusunda bulunması sert ifadelerle eleştirildi ve Üsküp yönetiminin tepki vermemesi halinde Makedonların örgütlenip silahlanabileceği ileri sürüldü.
Söz konusu paylaşımda, Ege Makedonyası olarak tanımlanan bölgede yaşayan Makedonları savunmak amacıyla silahlı mücadele seçeneğine başvurulabileceği ifade edildi. Bildiride ayrıca 1946 dönemindeki çatışmalara atıf yapılarak, geçmişte Makedon güçlerinin Atina’ya kadar ilerlediği ve ABD ile İngiltere’nin Yunanistan’a destek verdiği iddia edildi.
Bu çağrıların, sosyal medya grubunda yayımlanan bir bildiriye dayandığı ve Yunanistan makamlarının söz konusu açıklamalarla ilgili tutumunun haber metninde yer almadığı belirtildi.
Makedon azınlığın statüsü tartışma konusu
Meliti ve çevresinde geçmiş yıllarda Makedon festivallerinin yasaklandığı, bazı gösterilerin ise zor kullanılarak dağıtıldığı aktarılıyor. Son dönemde Atina yönetiminin fiziki müdahaleleri azalttığı, ancak Makedon kimliğinin tanınması ve kültürel haklar konusundaki tartışmaların sürdüğü belirtiliyor. Florina’daki Vinozhito adlı siyasi oluşum, bölgede yaşayanların haklarını savunduğunu ifade ediyor.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Makedon azınlığa ait derneklerin kurulmasının engellenmesi veya kapatılması nedeniyle geçmişte Yunanistan aleyhine kararlar verdi. Mahkeme, bu uygulamaların örgütlenme özgürlüğünü ihlal ettiği yönünde hükümlere imza attı. Ancak söz konusu kararların Yunan hükümetleri tarafından tam olarak uygulanmadığı ileri sürülüyor.
Yunanistan’daki Makedonların sayısına ilişkin resmî ve bağımsız kaynaklar arasında farklılıklar bulunuyor. Bazı değerlendirmelerde bu topluluğun nüfusunun 100 bin ile 200 bin arasında olabileceği belirtiliyor. Atina yönetimi ise Florina bölgesindeki topluluğu “Slav dili konuşan Yunanlar” veya “iki dilli Yunanlar” şeklinde tanımlıyor. Bölgedeki Makedonlar ise kendilerini, bugün “Kuzey Makedonya” adıyla anılan ülkenin tarihî ve kültürel kimliğiyle bağlantılı bir topluluk olarak görüyor.
KAYNAK:
