ABD ve İran Müzakerelerinde Son Durum: Anlaşmaya Yakın
ABD ve İran arasındaki müzakerelerde bazı pürüzler devam etse de, taraflar anlaşmaya yaklaşmış durumda.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Maryland eyaletindeki Joint Base Andrews Havalimanı’nda gazetecilere yaptığı açıklamada, İran ile yürütülen müzakerelere dair bilgiler paylaştı. The Hill gazetesinin aktardığına göre, Vance, ABD ve İran arasındaki müzakerelerde İran’ın nükleer programına ilişkin bazı sorunların devam ettiğini, ancak tarafların anlaşmaya ulaşmak için önemli bir mesafe katettiğini ifade etti.
Müzakere süreçlerinde İran’ın nükleer kapasitesi gibi konuların ele alındığını belirten Vance, “Nükleer meseleler arasında yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokları ve zenginleştirme ile ilgili sorunlar var. Şu ana kadar iyi niyetle müzakere ettiğimizi düşünüyoruz ve ilerleme kaydediyoruz,” dedi.
Başkan Yardımcısı, müzakerelerde ilerleme sağlama umudunu dile getirerek, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmayı onaylama aşamasına gelebileceğini, ancak bunun kesin olmadığını vurguladı. İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılıp çıkarılmayacağına dair soruları yanıtsız bırakan Vance, bu konuda bazı ayrıntıların çözülmesi gerektiğini ve bunun zaman alabileceğini belirtti.
Vance, yakın zamanda bir anlaşmaya varılıp varılmayacağına dair, “Bu sorunları masaya yatırıp çözüme kavuşturabileceğimiz bir noktaya yaklaşıyoruz, ancak bunun için biraz daha ilerleme kaydetmemiz gerekiyor. Bunu başaracağımızı garanti edemem, ama şu anda bu konuda oldukça iyimserim,” şeklinde konuştu.
Amerikan Axios haber platformunda yer alan bir habere göre, ismi açıklanmayan iki ABD’li yetkili, ABD ile İranlı müzakerecilerin ateşkesin uzatılması ve İran’ın nükleer programı üzerine 60 günlük bir anlaşmaya vardıklarını bildirdi. Bu mutabakatın onayının, Başkan Trump’tan beklendiği ifade edildi.
Haberde, bu mutabakat metninde, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere kısıtlama olmaksızın açılacağı ve ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldıracağı bilgisi yer aldı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Moskova’da düzenlediği basın toplantısında, ABD Başkanı Donald Trump’ın, “İran’daki zenginleştirilmiş uranyumun imha için ABD’ye verilmesi veya uluslararası gözetim altında yerinde imha edilmesi” gerektiği yönündeki açıklamasına tepki gösterdi. Zaharova, “Zenginleştirilmiş uranyum, İran’a aittir. Yalnızca Tahran, uranyumla ne yapılacağına karar verebilir,” dedi.
Zaharova, ABD’nin Polonya’ya ek asker gönderme kararının, Avrupa’daki Amerikan askeri güçlerinin çekilmesinin rasyonel bir adım olacağını belirtti. Ayrıca, Amerikan orta ve kısa menzilli füze sistemlerinin Japonya’ya konuşlandırılmasının, Asya Pasifik bölgesindeki istikrarı olumsuz etkileyeceğini ifade etti.
İran ordusuna ait hava savunma sistemlerinin Buşehr kenti yakınlarında ABD’ye ait bir İHA’ya müdahalede bulunduğu yönündeki haberlere ABD’den yanıt geldi. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın ABD’ye ait bir hava aracını düşürdüğünü iddia ettiğini belirterek, “Hiçbir ABD hava aracı düşürülmemiştir. ABD’ye ait tüm hava araçlarının yeri bellidir,” açıklamasında bulundu.
İran basınında yer alan haberlere göre, İran ordusuna ait hava savunma sistemleri, Buşehr kenti yakınlarında bir ABD İHA’sına müdahalede bulundu. İran’ın Cem kenti Valisi Mesud Tangestani, bölgede duyulan patlama sesinin bu olayla bağlantılı olduğunu ifade ederek, “Bu gece meydana gelen olay, düşmana ait bir hava aracının imha edilmesinden kaynaklıydı. Kentte durum şu anda normal,” dedi.
ABD Hazine Bakanlığı, İran ordusunun petrol satışlarına yönelik yeni yaptırımlar duyurdu. Bu yaptırımların, İran’ın silahlı kuvvetlerinin yeniden inşasını finanse etmesini ve ABD ile bölgedeki ortaklarına yönelik tehditlerini engellemeyi amaçladığı belirtildi. Açıklamada, İran Genelkurmay Başkanlığının petrol satış kolu olan Sepehr Energy Jahan firmasının, petrol ihracatını gerçekleştirmek için büyük ölçüde gölge filo gemilerine ve paravan şirketlere bağımlı olduğu ifade edildi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Hazine Bakanlığı, İran ve ordusunu ABD müttefikleri ile Orta Doğu’daki ortaklarını tehdit etmek için ihtiyaç duyduğu finansal kaynaklardan mahrum bırakmak amacıyla İran’ın petrol satışları üzerindeki baskıyı artırmaya devam edecektir. İran hükümetinin silahlı kuvvetlerini ve askeri yeteneklerini yeniden inşa etmek amacıyla petrol gelirlerini artırmasına izin vermeyeceğiz,” dedi.
